Vandaag staat ons hotelbedrijf met 8 kamers centraal. De geschiedenis van het huis is tot ongeveer 241 jaar geleden terug te volgen. Al aan het begin van de 19e eeuw wordt de “Ochsen” rechtstreeks genoemd, lang voordat hier het huidige hotelbedrijf ontstond. Deze pagina vertelt de geschiedenis van de Goldener Ochsen met herberg, slagerij, landbouw en later het hotelbedrijf.

Waar deze pagina over gaat

Deze pagina bundelt historische foto’s, eigenaars, gebouwgeschiedenis, oude documenten en belangrijke gegevens over de ontwikkeling van de Goldener Ochsen in Göppingen-Hohenstaufen.

  • Het gebouwtaxatieverslag uit 1865 omschrijft het pand als alt Ochsen 80 Jahre (“oude Ochsen, 80 jaar”). Op grond van die terugblik wordt de vroege geschiedenis op ongeveer 1785 gedateerd. Er is geen bekend origineel document uit 1785 zelf waarop deze datering berust.
  • Een notitie van 15 september 1804 noemt Georg Dannenmann uitdrukkelijk Ochsenwirt, waard van de Ochsen. Vrijwel gelijktijdig beschrijft Johann Friedrich Ammermüller Hohenstaufen als een plaats met zes herbergiers met een vergunning, vier slagers en veel zomerse bezoekers.
  • De eigen landbouw werd in 1960 beëindigd; bossen, weiden en akkers werden vanaf dat moment verpacht of verkocht.
  • Vanaf 1965 verschijnt de naam “Goldener Ochsen”.
  • 2020–2026: na de coronabeperkingen volgden hogere energie-, goederen- en bedrijfskosten en aanhoudende personeelstekorten. Door personeelstekort werd het tuinrestaurant aanvankelijk beperkt tot het linkerterras; later werd de buitenbediening volledig beëindigd.
  • Ons restaurant heeft momenteel geen regelmatige openingstijden. Externe gasten kunnen, afhankelijk van de bedrijfsomstandigheden, af en toe en op onregelmatige momenten worden ontvangen. Het restaurant kan slechts enkele uren, op afzonderlijke dagen of ook meerdere dagen geopend zijn. De biertuin, het tuinrestaurant en de terrasgedeelten worden momenteel niet geëxploiteerd en blijven ook gesloten wanneer het restaurant binnen geopend is. Bediening in deze buitenruimten is ook op verzoek of na voorafgaande afspraak niet mogelijk. De actuele status voor vandaag staat bovenaan deze pagina. Het hotel blijft normaal geopend.
  • De slagerij is niet afgemeld; de actieve slagerij ligt momenteel om personele redenen stil.
Door de ligging aan de voet van de Hohenstaufen verbindt deze pagina de plaatselijke geschiedenis, de geschiedenis van het huis en de huidige omgeving.

Snel naar

📞 Bellen 📇 Contact opslaan 🛏 Kamers 🗺 Route
De Ochsen rond 1877
De Ochsen vóór 1890
De Ochsen rond 1900 – ingekleurd
Een tweede aanzicht rond 1900
Goldener Ochsen 1977 – beeld 1
Goldener Ochsen 1977 – beeld 2

Historische feiten over de Goldener Ochsen

Naam: Hotel Goldener Ochsen / vroeger Gasthaus zum Ochsen
Plaats: Göppingen-Hohenstaufen, Ailstraße 1
Datering van de vroege huisgeschiedenis: ongeveer 1785, op grond van het taxatieverslag uit 1865 met de vermelding alt Ochsen 80 Jahre
Vroegste momenteel bekende rechtstreekse vermelding van een waard: 15 september 1804: Georg Dannenmann wordt als Ochsenwirt genoemd
Plaatselijke context in 1804/1805: Ammermüller beschrijft zes herbergiers met een vergunning, vier slagers, ongeveer 200 gebouwen en veel zomerse bezoekers in Hohenstaufen
Belangrijk bouwkundig keerpunt: 1897: een nieuw gebouw wordt officieel geregistreerd en de in 1882 aangelegde kegelbaan wordt verwijderd
Historisch gebruik: herberg, slagerij, landbouw en later hotelbedrijf
Vandaag: klein hotel met 8 kamers; de actieve slagerij ligt om personele redenen stil; het restaurant opent onregelmatig en de bediening hangt af van beschikbaarheid en personeel. De biertuin, het tuinrestaurant en beide terrassen blijven ook gesloten wanneer het restaurant binnen open is.

Vergeleken met de Duitse geschiedenispagina en bijgewerkt op 6 november 2026

Uitgebreide verdiepingspagina’s over de huisgeschiedenis

Deze pagina geeft het overzicht van foto’s, eigenaars, gebouwgeschiedenis en belangrijke kerngegevens. Voor de vroege periode tot het einde van de 19e eeuw is er daarnaast de uitgebreide geschiedenis van de Goldener Ochsen vóór 1900. De ontwikkeling in de 20e en 21e eeuw – met landbouw tot 1960, slagerij, hotelbedrijf, moderniseringen en familiebedrijf – wordt behandeld op Geschiedenis van de Goldener Ochsen vanaf 1900.

Ambachten en gastvrijheid: vier uitgebreide verdiepingen

De geschiedenis van de Goldener Ochsen maakt deel uit van de bredere geschiedenis van gastvrijheid, voedingsambachten en de plaatselijke voedselvoorziening. Vier uitvoerige artikelen beschrijven de ontwikkeling in Duitsland, met bronnen, tijdlijnen, begrippenlijsten en regionale voorbeelden.

Traditie die voelbaar blijft

De Ochsen is al generaties lang een familiebedrijf. Veel details uit akten, protocollen en archiefstukken laten zien dat dit steeds een plek was om aan te komen, te eten en elkaar te ontmoeten. Die houding bepaalt het karakter van het huis tot op de dag van vandaag.

Kort overzicht (tijdlijn):

1. Historische foto’s en informatie

De tot nu toe onderzochte huis-, plaatselijke en archiefbronnen voeren de geschiedenis van de historische “Ochsen” terug tot ongeveer 1785. Vooral uit de 19e eeuw zijn veel bronnen bewaard gebleven: gebouwbeschrijvingen, officiële dossiers, eigentijdse publicaties en historische afbeeldingen.

Een huis met een lange kroniek

Veel details worden zichtbaar in akten, protocollen en archiefstukken en vertellen over slagerij, herbergbedrijf en dorpsleven als sociaal middelpunt.

Dorpsgezicht van Hohenstaufen uit 1877: links de oude Ochsen, vóór de nieuwbouw van 1897. Door het midden loopt de toenmalige hoofd- en doorgaande weg; op de achtergrond staat de herberg Lamm.

Historische aanzichten van het gebouw

Documenten en advertenties

Getuigen van het dagelijks leven

2. Eigenaars (voor zover bekend)

3. Gebouwbeschrijvingen en verbouwingen

4. De geschiedenis van de “Ochsen” en de latere “Goldener Ochsen”

De geschiedenis van het huis begint met de historische Ochsen, die sinds 1965 de naam Goldener Ochsen draagt.

Voor de vroege datering is het gebouwtaxatieverslag uit 1865 bijzonder belangrijk. Het omschrijft het pand als alt Ochsen 80 Jahre (“oude Ochsen, 80 jaar”). Terugrekenen leidt tot ongeveer 1785. Daarop berust de formulering “Traditie sinds 1785”; er is geen bekend origineel document uit 1785 zelf dat aan deze datering ten grondslag ligt.

De vroegste momenteel bekende rechtstreekse vermelding van een waard is nauwkeuriger: een notitie van 15 september 1804 noemt Georg Dannenmann uitdrukkelijk Ochsenwirt. Vrijwel gelijktijdig ontstond de plaatsbeschrijving van Johann Friedrich Ammermüller. Het voorwoord van zijn in 1805 gedrukte boek is gedateerd op 14 september 1804. Hij noemt zes herbergiers met een vergunning, vier slagers, ongeveer 200 gebouwen en veel zomerse bezoekers die de Hohenstaufen beklommen. Deze gegevens beschrijven de plaats; de Ochsen wordt daarin niet afzonderlijk genoemd.

Ook de Beschreibung des Oberamts Göppingen uit 1844 laat een omvangrijke horecasector zien: één brouwer die tevens waard was, vier herbergiers met een vergunning, zes schenkers en elf brandewijnstokers. Opnieuw gaat het om cijfers voor het hele dorp, zonder een afzonderlijke vermelding uitdrukkelijk aan de Ochsen toe te wijzen.

Het dorpsgezicht uit 1877 toont links de oude Ochsen, vóór de nieuwbouw van 1897. De toenmalige hoofdweg loopt door het midden van de afbeelding en de Lamm staat op de achtergrond. In 1882 kwam er bij de Ochsen een kegelbaan, die in 1897 werd verwijderd toen ook een nieuw gebouw officieel werd geregistreerd. De ingekleurde plannen uit 1897 en 1906 in archiefeenheid B 2/908 zijn daarom belangrijk voor verder onderzoek. De precieze toewijzing aan de gebouwen moet nog aan de hand van de originelen worden gecontroleerd.

Of de nieuwbouw van 1897 ook de hoofdingang van de zijde van de Hauptstraße naar die van de Ailstraße verplaatste of anders oriënteerde, is nog niet vastgesteld. Dat moet worden onderscheiden van de latere officiële adreswijziging: uiterlijk in 1965 is Ailstraße 1 gedocumenteerd, vóór Hohenstaufen in 1971 bij Göppingen werd gevoegd. Het precieze moment van de adreswijziging is nog onbekend.

De vroege geschiedenis wordt uitvoeriger en met aandacht voor de beoordeling van de bronnen beschreven op de pagina Geschiedenis vóór 1900.

Pioniersgeest op de berg: de vermelding “Telefon Nr. 2”

Wanneer nieuwe techniek haar intrede doet, wordt die in advertenties en registers vaak nadrukkelijk vermeld. Dat zien we ook bij ons huis: in overgeleverde deelnemers- en adresregisters en op historisch reclamemateriaal staat “Gasthaus und Metzgerei z. Ochsen” in Hohenstaufen met de vermelding “Telefon Nr. 2”.

Dat is een sterke aanwijzing dat telefonische bereikbaarheid toen als bijzonder werd beschouwd en bewust werd benadrukt. Historisch is voorzichtigheid nodig: zulke korte nummers waren vaak lokaal of aan het toenmalige telefoonnet gekoppeld.

Dat vergelijkbare korte nummers ook elders konden voorkomen, is daarom geen tegenspraak. Voor Hohenstaufen blijft het kernpunt dat de “Ochsen” daar met een zeer vroeg, kort telefoonnummer is gedocumenteerd en geadverteerd.

Ook de ontwikkeling van het telefoonnummer door de decennia heen is goed zichtbaar: latere vormen als 262 en uiteindelijk 8062 zijn overgeleverd. Onder +49 7165 8062 is ons huis nog altijd persoonlijk bereikbaar.

Een andere bekende notitie waarin de naam “Ochsen” uitdrukkelijk voorkomt, dateert van 15 september 1804. Op die dag verkocht de Hohenstaufense burger Mateus Bidlingmaier akkers aan de toenmalige “Ochsenwirt” Georg Dannenmann.

Zelfvoorziening en vakmanschap

Van akker tot tafel: landbouw, veehouderij, slagerij, herbergbedrijf en praktische zelfvoorziening hoorden lange tijd nauw bij elkaar en bepaalden de Goldener Ochsen over meerdere generaties.

Al vroeg was de “Ochsen” een veelzijdig bedrijf en een ontmoetingsplaats voor reizigers, koetsiers en dorpsbewoners.

Gastenkamers, zaal en terras – officieel gedocumenteerd

De geschiedenis van de herberg bestaat niet alleen uit foto’s en verhalen, maar ook uit zeer concrete officiële ruimtebeschrijvingen. Een terras van de Ochsen is al voor 1906 aantoonbaar gedocumenteerd. Latere vergunningen laten zien dat buitenbediening, zaalgebruik en logies gedurende tientallen jaren vaste onderdelen van het bedrijf waren.

Een vergunning uit 1938, die verwijst naar de bestaande vergunning van 21 januari 1920, noemt één hoofdgelagkamer en twee nevenkamers op de begane grond, een zaal en twee verdere kamers op de eerste verdieping, daarnaast een horecatuin en een terras en twee gastenkamers op de tweede verdieping. Daarmee is de toenmalige Ochsen officieel herkenbaar als herberg met verschillende ruimtes, zaalbedrijf, buitenhoreca en logies.

Bewaard gebleven ruimtelijke structuur: de in de historische vergunningen beschreven indeling van de begane grond is tot vandaag bewaard gebleven. De toenmalige hoofdgelagkamer vormt nog steeds de eigenlijke restaurantruimte. Ook de twee bijbehorende nevenkamers bestaan nog; de ruimtes zijn in de loop van de decennia gemoderniseerd, maar hun fundamentele ligging bleef behouden.

De grotere nevenkamer kan tegenwoordig door een grote vouwwand van het restaurant worden afgescheiden of ermee worden samengevoegd tot één grotere ruimte. Vanuit de grotere nevenkamer leidt nog een deur naar het kleinere kamertje.

Dit ongeveer 15 tot 16 m² grote kamertje bestaat eveneens nog. Volgens de familieoverlevering werd het vroeger het “Kutscherstüble” genoemd, letterlijk het kamertje voor koetsiers. Die benaming is binnen de familie overgeleverd; in de tot nu toe onderzochte officiële documenten wordt de ruimte slechts als één van de nevenkamers aangeduid.

Ook de toegang tot de ruimtes is nog goed te reconstrueren: vanuit de huisgang bestaan afzonderlijke toegangen tot zowel het restaurant als rechtstreeks tot het kleine kamertje. Het kamertje is bovendien verbonden met de grotere nevenkamer. Zo is de historische indeling in hoofdgelagkamer en twee nevenkamers nog steeds in het gebouw herkenbaar.

De horecavergunning van 1965 beschrijft de ruimtelijke situatie nog preciezer: zes gastenkamers op de tweede verdieping, een 66 m² grote hoofdgelagkamer en een 32 m² grote nevenkamer op de begane grond, een 115 m² grote zaal op de eerste verdieping en een 36 m² groot terras aan de zuidzijde van de herberg.

Ook de naamswijziging is in de documenten van dit jaar rechtstreeks te volgen: in de bedrijfsaanmelding van januari 1965 heet het overgenomen bedrijf nog “Gasthaus und Metzgerei zum ‘Ochsen’”; de horecavergunning van april noemt het al “Goldener Ochsen”.

De documenten tonen bovendien een wijziging van het adres. In oudere vergunningen staat de “Ochsen” nog op Hauptstraße 37; uiterlijk in 1965 luidt het adres al Ailstraße 1. De wijziging vond dus plaats toen Hohenstaufen nog een zelfstandige gemeente was en vóór de opneming in de gemeente Göppingen in 1971. Wanneer straatnaam en huisnummer precies zijn gewijzigd, kan uit de tot nu toe onderzochte stukken nog niet eenduidig worden vastgesteld.

In verband met Wilhelm Raabes roman Christoph Pechlin is de officieel gedocumenteerde zaal bijzonder interessant. Raabe spreekt in 1873 literair al van de Tanzsaal des Ochsen. De latere vergunningen van 1938 en 1965 tonen onafhankelijk daarvan aan dat er daadwerkelijk een zaal in de Ochsen bestond. Of het bouwkundig exact dezelfde ruimte was, kan met deze documenten alleen niet worden bewezen.

Tot het bezit behoorden vroeger niet alleen een eigen waterput, een varkens-, koeien- en kippenstal en een ruime schuur, maar ook bossen en akkers die het huis van producten uit eigen beheer voorzagen.

De eigen waterput maakte deel uit van die vroegere zelfvoorziening. In het kader van moderne eisen aan hygiëne en voedselveiligheid in levensmiddelenbedrijven werd hij later buiten gebruik gesteld en opgevuld.

Varkens, ossen, runderen, kalveren en schapen werden in het huis geslacht; vleeswaren werden geproduceerd en direct ter plaatse verkocht.

Het aanbod werd aangevuld met melk en zelfgemaakte boter van eigen koeien, verse eieren van eigen kippen, zelfgebakken brood, een eigen distilleerderij en huisgemaakte most uit fruit van de eigen boomgaarden.

De geschiedenis van het huis is ook een geschiedenis van verandering: de eigen landbouw werd in 1960 beëindigd; bossen, weiden en akkers werden vanaf dat moment verpacht of verkocht. Daarmee verschoof het zwaartepunt in de loop van de tijd sterker naar herberg, hotel en slagerij. De uitgebreide ontwikkeling vanaf 1900 wordt beschreven op Geschiedenis vanaf 1900.

Actuele toelichting bij de slagerij

Tot de recente huisgeschiedenis behoort ook de huidige beperking van de slagerij. De slagerij is niet afgemeld; de actieve bedrijfsvoering ligt echter om personele redenen stil. Winkelverkoop, productie en slacht vinden tot nader order niet plaats.

Momenteel is er geen verkoop meer – ook niet via het restaurant. Er is evenmin onlineverkoop, partyservice, catering of productie.

Actuele toelichting bij het restaurant

Ons restaurant heeft momenteel geen regelmatige openingstijden. Ook de bediening van onze hotelgasten is afhankelijk van beschikbaarheid en personele bezetting. Of er naast dranken ook gerechten worden aangeboden, hangt eveneens af van de beschikbaarheid.

Externe gasten kunnen, afhankelijk van beschikbaarheid en personele bezetting, af en toe en op onregelmatige momenten worden ontvangen. Het restaurant kan daarom ook slechts enkele uren geopend zijn. Of wij geopend zijn, vermelden wij dagelijks op de website; ter plaatse herkent u een actuele opening bovendien aan ons goed zichtbare bord “Geopend” in het raam.

Ons hotel blijft normaal geopend. Ook wanneer wij niet op elk moment restaurantservice kunnen bieden, verwelkomen wij u graag als gast in Hotel Goldener Ochsen.

Strategische ligging aan de Hohenstaufen

De toenmalige hoofd- en doorgaande weg van het dorp liep direct langs de Ochsen. Het dorpsgezicht uit 1877 laat die ligging zien, met zowel de Ochsen als de Lamm. De weg naar de Hohenstaufen verbond het dorp ook met deze historische bestemming voor uitstapjes.

Wilhelm Raabe en de “Ochsen zu Hohenstaufen” in Christoph Pechlin (1873)

Een bijzonder literair getuigenis over de “Ochsen” komt uit de 19e eeuw. Wilhelm Raabe situeerde een langer gedeelte van zijn in 1873 verschenen roman Christoph Pechlin in Hohenstaufen. Hij noemt niet alleen het dorp en de burchtberg, maar maakt in het verhaal uitdrukkelijk onderscheid tussen de twee herbergen “Ochsen” en “Lamm”.

Voor onze huisgeschiedenis is dat bijzonder interessant omdat de historische “Ochsen” al lang vóór het verschijnen van de roman in archiefstukken is gedocumenteerd. Raabes tekst is vanzelfsprekend literatuur en geen officiële kroniek. De herhaalde en opvallend concrete vermeldingen laten echter zien hoe de “Ochsen zu Hohenstaufen” in de roman verschijnt als herberg, mogelijke overnachtingsplaats, bruiloftslocatie en plek met een danszaal.

Over de hoofdstuknummering: Projekt Gutenberg telt de titelpagina en het voorwoord als afzonderlijke webhoofdstukken. De webhoofdstukken hebben daardoor andere nummers dan de hoofdstukken van de roman. Hieronder staat eerst het hoofdstuknummer van de roman, gevolgd door het bijbehorende webhoofdstuk van Projekt Gutenberg.

1. Verblijf in de Ochsen – en bruiloft, muziek en dans

Nog vóór de grote bruiloftsscène noemt Raabe de Ochsen uitdrukkelijk als mogelijke verblijfplaats en verbindt hij de herberg direct met het feest:

„Im Ochsen ist Hochzeit, Musik und Tanz, und hineingucken werde ich jedenfalls“

Nederlandse vertaling: “In de Ochsen is er een bruiloft, muziek en dans, en ik ga er in ieder geval even kijken.”

Wilhelm Raabe, Christoph Pechlin, hoofdstuk 14 van de roman (Projekt Gutenberg: webhoofdstuk 16): originele passage bij Projekt Gutenberg

2. De bruiloft vindt uitdrukkelijk in de Ochsen plaats

Vanaf de burchtberg horen de romanfiguren de muziek uit het dorp. Raabe maakt daarbij uitdrukkelijk duidelijk welke van de twee herbergen de locatie van de bruiloft is:

„das Getön der Hochzeit im Ochsen zu Hohenstaufen; – im Ochsen, nicht im Lamm!“

Nederlandse vertaling: “het geluid van de bruiloft in de Ochsen in Hohenstaufen – in de Ochsen, niet in de Lamm!”

Wilhelm Raabe, Christoph Pechlin, hoofdstuk 15 van de roman (Projekt Gutenberg: webhoofdstuk 17): originele passage bij Projekt Gutenberg

3. Raabe noemt uitdrukkelijk de “Tanzsaal des Ochsen”

In het volgende hoofdstuk zet Raabe de twee herbergen opnieuw tegenover elkaar en noemt hij de zaal van de Ochsen uitdrukkelijk een danszaal:

„Je lustiger und wilder es im Tanzsaal des Ochsen zuging, desto stiller und stummer lag der im Lamm da“

Nederlandse vertaling: “Hoe vrolijker en wilder het eraan toeging in de danszaal van de Ochsen, des te stiller en zwijgzamer lag hij daar in de Lamm.”

Vervolgens beschrijft de roman de zaal van de Ochsen met dansende gasten, bruiloftsgasten en muzikanten. De danszaal is dus niet slechts terloops genoemd, maar vormt een centraal decor van de scène.

Wilhelm Raabe, Christoph Pechlin, hoofdstuk 16 van de roman (Projekt Gutenberg: webhoofdstuk 18): originele passage bij Projekt Gutenberg

4. Sir Hugh heeft kamers in de Ochsen besteld

Voor de geschiedenis van het logies is Sir Hugh Sliddery bijzonder interessant. Raabe situeert hem duidelijk in de “Ochsen zu Hohenstaufen” en noemt daar bestelde kamers:

„Sir Hugh saß … im Ochsen zu Hohenstaufen, allwo er wieder einmal chambers bespoken hatte“

Nederlandse vertaling: “Sir Hugh zat … in de Ochsen in Hohenstaufen, waar hij opnieuw kamers had besteld.”

Dat chambers bespoken bij Raabe daadwerkelijk gehuurde of gereserveerde kamers betekent, wordt elders in de roman zelf toegelicht.

Wilhelm Raabe, Christoph Pechlin, hoofdstuk 17 van de roman (Projekt Gutenberg: webhoofdstuk 19): Sir Hugh en de kamers in de Ochsen
Begripsverklaring in hoofdstuk 8 van de roman (Projekt Gutenberg: webhoofdstuk 10): “chambers bespoken” bij Projekt Gutenberg

5. De Ochsen als uitvoerig beschreven feestlocatie

In het volgende hoofdstuk brengt Raabe Sir Hugh opnieuw naar de Ochsen. Hij zit midden tussen het bruiloftsgezelschap; de scène beschrijft onder meer de zaal, de deur, tafels en het podium van de muzikanten.

„Da saß er ganz behaglich zwischen dem Brautvater und dem Küster“

Nederlandse vertaling: “Daar zat hij heel genoeglijk tussen de vader van de bruid en de koster.”

Later verspreidt het tumult zich volgens de roman vanuit de zaal via de trap tot voor het huis. Daardoor wordt de Ochsen een uitzonderlijk aanschouwelijk beschreven locatie in de Hohenstaufen-episode.

Wilhelm Raabe, Christoph Pechlin, hoofdstuk 18 van de roman (Projekt Gutenberg: webhoofdstuk 20): originele passage bij Projekt Gutenberg

6. Ochsen, Lamm en de dorpsstraat

Ook de ligging van de beide herbergen ten opzichte van elkaar speelt in het verhaal een rol. Het bruiloftsgezelschap beweegt zich vanuit de Ochsen door de dorpsstraat in de richting van de Lamm:

„die Hochzeitsgesellschaft aus dem Ochsen … die Dorfgasse“

Nederlandse vertaling: “het bruiloftsgezelschap uit de Ochsen … de dorpsstraat”.

Raabe behandelt “Ochsen” en “Lamm” daarmee herhaaldelijk als twee afzonderlijke herbergen die binnen het dorp ruimtelijk op elkaar betrokken zijn.

Wilhelm Raabe, Christoph Pechlin, hoofdstuk 20 van de roman (Projekt Gutenberg: webhoofdstuk 22): originele passage bij Projekt Gutenberg

Wat kan hier historisch uit worden afgeleid? Onze “Ochsen” is in archiefstukken al lang vóór 1873 gedocumenteerd. Raabe noemt in zijn roman uitdrukkelijk een “Ochsen zu Hohenstaufen” en beschrijft die over verschillende hoofdstukken heen met logies, bruiloftsfeest en danszaal. Daarom ligt het voor de hand dat een werkelijke herberg in Hohenstaufen als plaatselijke referentie in het verhaal is verwerkt.

Wat bewijst de roman niet? Een literair werk is geen bouwdossier of horecavergunning. Uit de roman alleen kan daarom bijvoorbeeld niet worden bewezen dat iedere beschreven viering werkelijk heeft plaatsgevonden of dat elk bouwkundig detail exact overeenkomt met de toenmalige werkelijkheid. De vermelding van de “Ochsen zu Hohenstaufen” zelf en de concrete literaire beschrijving zijn echter duidelijk in de tekst terug te vinden.

Directe bronnen voor de Hohenstaufen- en Ochsen-passages

Meer vroege huisgeschiedenis en archiefbewijzen vindt u op onze uitgebreide geschiedenis vóór 1900.

Uw volgende stap

Beleef onze levende huisgeschiedenis ter plaatse. Voor vragen, aankomst of een kamerreservering geldt: reserveringen en aankomstafspraken worden uitsluitend telefonisch en in het Duits behandeld. Voor algemene vragen kunt u ook de Nederlandse contactpagina gebruiken.

Nu bellen Contact Route plannen

5. Bronnen

Bronnen (selectie / overzicht):

6. Disclaimer

Ondanks zorgvuldige inhoudelijke controle aanvaarden wij geen aansprakelijkheid voor de inhoud van externe links. Voor de inhoud van gelinkte pagina’s zijn uitsluitend de betreffende beheerders verantwoordelijk.